Έρευνα γεωμορφολογικών και περιβαλλοντικών μεταβολών στην υδρολογική λεκάνη του Σπερχειού ποταμού με χρήση νέων τεχνολογιών

Από RemoteSensing Wiki

Τίτλος: "Έρευνα γεωμορφολογικών και περιβαλλοντικών μεταβολών στην υδρολογική λεκάνη του Σπερχειού ποταμού με χρήση νέων τεχνολογιών"

Συγγραφέας: Ψωμιάδης Εμμανουήλ

Πηγή: https://freader.ekt.gr/eadd/index.php?doc=25931&lang=el

Εικόνα 1: H Σύνθετη Ψευδέχρωμη εικόνα (4,3,2 σαν RGB) του Landsat 7 ΕΤΜ+,πριν (αριστερά) και μετά (δεξιά) την αναδόμηση των εικονοστοιχείων.

Εικόνα 2: Φυσική βλάστηση της περιοχής μελέτης. Είναι εμφανής ο διαχωρισμός των κωνοφόρων (έλατα,πεύκα) που απεικονίζονται με πολύ έντονο κόκκινο χρώμα (σημέιο 1), των φυλλοβόλων (οξίες,δρυς,πλατάνια) που απεικονίζονται με κόκκινο ανοιχτό χρώμα (σημείο 2) και των αείφυλλων πλατύφυλλων που απεικονίζονται με ένα ενδιάμεσο κόκκινο χρώμα (σημείο 3).

Εικόνα 3: Χάρτης ισοβαθών καμπυλών και σημείων βάθους πυθμένα στην παράκτια περιοχή του Μαλιακού κόλπου.

Εισαγωγή

Η μελέτη επικεντρώνεται στη γεωμορφολογική και περιβαλλοντική διερεύνηση της υδρολογικής λεκάνης του ποταμού Σπερχειού, με τη χρήση τεχνολογιών τηλεπισκόπησης και Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS). Η κατανόηση των φυσικών διεργασιών που διαμορφώνουν τη λεκάνη απορροής, καθώς και των μεταβολών που παρατηρούνται στις χρήσεις και καλύψεις γης, είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αποτύπωση της εξέλιξης του φυσικού περιβάλλοντος και των πιέσεων που δέχεται από ανθρώπινες δραστηριότητες.

Στο πλαίσιο αυτό, στόχος της μελέτης είναι η αποτύπωση της γεωμορφολογικής και περιβαλλοντικής κατάστασης της περιοχής, η διερεύνηση των διαχρονικών μεταβολών στη χρήση γης και η εκτίμηση της ευαισθησίας της λεκάνης σε φυσικούς κινδύνους, όπως πλημμύρες, κατολισθήσεις και πυρκαγιές.

Μεθοδολογία

Για την επίτευξη των στόχων της μελέτης αξιοποιήθηκαν δεδομένα τηλεπισκόπησης και αεροφωτογραφίες από διαφορετικές χρονικές περιόδους. Συγκεκριμένα:

• χρησιμοποιήθηκαν δορυφορικές εικόνες Landsat 5 TM και Landsat 7 ETM+ για τα έτη 1984, 1989, 1999 και 2007

• εφαρμόστηκαν τεχνικές ψηφιακής επεξεργασίας εικόνας για την ταξινόμηση χρήσεων και καλύψεων γης

• αξιοποιήθηκαν δεδομένα radar (ERS-2) για την εκτίμηση μεταβολών της ακτογραμμής

• πραγματοποιήθηκε φωτοερμηνεία αεροφωτογραφιών για τη δημιουργία θεματικών χαρτών

• εφαρμόστηκαν τεχνικές επιβλεπόμενης ταξινόμησης για την ανίχνευση διαχρονικών μεταβολών

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε ανάλυση των γεωμορφολογικών παραμέτρων της λεκάνης απορροής και υπολογισμός του υδρολογικού ισοζυγίου με βάση μετεωρολογικά δεδομένα της περιόδου 1980–2001.

Αποτελέσματα

Η επεξεργασία των δεδομένων ανέδειξε σημαντικές μεταβολές στις χρήσεις γης της περιοχής κατά την περίοδο 1984–2007, οι οποίες σχετίζονται με την αστική ανάπτυξη, την επέκταση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και τη μείωση της φυσικής βλάστησης σε ορισμένες περιοχές. Παράλληλα, καταγράφηκαν μεταβολές στην ακτογραμμή της παράκτιας ζώνης και διαφοροποιήσεις στη μορφολογία της λεκάνης, που συνδέονται τόσο με φυσικές διεργασίες όσο και με ανθρώπινες παρεμβάσεις.

Η εκτίμηση της ευαισθησίας της περιοχής ανέδειξε ζώνες με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης φυσικών καταστροφών, όπως πλημμυρικά φαινόμενα και κατολισθήσεις, ενώ διαπιστώθηκε ότι οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό το υδρολογικό καθεστώς της περιοχής.

Συμπεράσματα

Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι η αξιοποίηση τεχνολογιών τηλεπισκόπησης και GIS μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην παρακολούθηση των περιβαλλοντικών μεταβολών και στην εκτίμηση της τρωτότητας της υδρολογικής λεκάνης του Σπερχειού σε φυσικούς κινδύνους.

Η προτεινόμενη μεθοδολογική προσέγγιση μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή στρατηγικών βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων, συμβάλλοντας τόσο στη μείωση των περιβαλλοντικών πιέσεων όσο και στην πρόληψη φυσικών καταστροφών στην ευρύτερη περιοχή.